အဆုတ္ကင္ဆာလကၡဏာ ၉ ခ်က္

အဆုတ္ကင္ဆာဟာ တိတ္ဆိတ္ၿပီး ေသေစႏိုင္တဲ့ ေရာဂါတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

သူဟာ ကင္ဆာမ်ားအနက္ ေသႏႈန္းအျမင့္မားဆံုး ကင္ဆာတစ္ခုျဖစ္ၿပီး WHO က အဆုတ္ကင္ဆာေၾကာင့္ ၂၀၁၂ မွာ လူေပါင္း ၁.၅၉ သန္း ေသခဲ့တယ္လို႔ ေျပာၾကားပါတယ္။

ဒီလိုေသႏႈန္းျမင့္မားရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုကေတာ့ အဆုတ္ကင္ဆာ အေစာပုိင္းအဆင့္ေတြမွာ လကၡဏာ မျပျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆုတ္ကင္ဆာ ရွိသူေတြရဲ႕ ၄၀%မွာ ေရာဂါဆိုးရြားလာမွ ေရာဂါျဖစ္မွန္း သိရွိၾကပါတယ္။ သိရွိသူေတြရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံုမွာ ကင္ဆာဟာ အဆင့္ ၃ ရွိေနၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္ပါ လကၡဏာေတြကေတာ့ အဆုတ္ကင္ဆာရဲ႕ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုသလို႔ မေပ်ာက္ကင္းႏိုင္တဲ့ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း

ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းဟာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အေအးမိျခင္း၊ အစာနင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္လည္း ေခ်ာင္းဆိုးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္လို႔ အေအးမိျခင္း ေပ်ာက္သြားၿပီး (သို႔) ေဆးေသာက္ၿပီး ခ်ိန္အထိ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းက မေကာင္းသြားဘူးဆိုရင္ သင့္ဆရာဝန္ကို အဆုတ္ နားေထာင္ျခင္း (သို႔) X-ray ရိုက္ျခင္းေတြ ျပဳလုပ္ႏိုင္ဖုိ႔ ျပသသင့္ပါတယ္။

ေခ်ာင္းဆိုးပံု ေျပာင္းလဲျခင္းကို သတိထားမိႏိုင္ပါတယ္။

နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းဟာ အျခားေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ GERD၊ ပန္းနာရင္က်ပ္နဲ႔ hay fever တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေခ်ာင္းဆိုးပံု ေျပာင္းလဲျခင္း (ဥပမာ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးရာကေန ခြ်ဲေတြ၊ ေသြးေတြ ပါတဲ့ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း) ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ကို ျပသသင့္ပါတယ္။

ပံုမွန္အလုပ္ေတြလုပ္ၿပီးရင္ ေမာေနျခင္း

တကယ္လို႔ မၾကာခဏ ေမာေနျခင္း (သို႔) အသက္ရွဴစဥ္ အသံျမည္ျခင္း ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ အဆုတ္ေရာဂါ လကၡဏာ တစ္ခု ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သင့္ရဲ႕ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းကို အက်ိတ္နဲ႔ ပိတ္ဆို႔ျခင္း (သို႔) အဆုတ္ပတ္ပတ္လည္က အရည္ေတြမ်ားလာျခင္းေၾကာင့္ အဆုတ္မွာ ဖိအားမ်ားႏိုင္ပါတယ္။

ေမာျခင္းဟာ ပံုမွန္လူေတြမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒါကို သတိမမူမိတတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပံုမွန္အလုပ္ေတြျဖစ္တဲ့ ေလွကားတက္ျခင္း၊ အရင္တံုးက လုပ္ဖူးတဲ့ အလုပ္ေတြ လုပ္ခ်ိန္မွာ အသက္ရွဴဖို႔ ခက္ခဲေလာက္ေအာင္ ေမာတယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ကို ျပသသင့္ပါတယ္။

ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း

အဆုတ္ကင္ဆာဟာ အဆုတ္ရဲ႕ အလယ္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ရင္ နာက်င္မႈ မျဖစ္ေစပဲ အထူးသျဖင့္ အဆုတ္ အျပင္ပိုင္း မွာ ျဖစ္တဲ့ အဆုတ္ကင္ဆာေတြက ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အဆုတ္ကင္ဆာဟာ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊ ပုခံုးေအာင့္ျခင္း၊ ေက်ာေအာင့္ျခင္းေတြကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

အဆုတ္ကင္ဆာဟာ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္သလို ျပန္ရည္က်ိတ္ႀကီးမားျခင္း၊ ရင္ဘတ္နံရံ၊ အဆုတ္ေျမွးနဲ႔ နံရိုးေတြကို ကင္ဆာ ျပန္႔သြားျခင္းေၾကာင့္ ေနလုိ႔မေကာင္းျခင္းေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

အသံေျပာင္းလဲျခင္း

သင့္အသံဟာ အေအးမိျခင္း၊ အိပ္ရာ ထထခ်င္းေတြမွာ ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သင့္အသံေျပာင္းလဲျခင္း၊ အျခားသူေတြက သင့္အသံေျပာင္းတယ္ ေျပာျခင္းေတြ ျဖစ္ၿပီး အသံက ပိုမို အက္ကြဲစူးရွလာရင္ ဆရာဝန္ကို ျပသသင့္ပါတယ္။

တကယ္လို႔ အသံအက္ကြဲျခင္းက ႏွစ္ပတ္အတြင္း ေဆးနဲ႔ မသက္သာရင္လည္း ဆရာဝန္ကို ျပသသင့္ပါတယ္။ အဆုတ္ကင္ဆာဟာ အသံအိုးကို ထိၿပီး အသံေျပာင္းတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းျခင္း

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အလ်င္အျမန္က်ဆင္းျခင္းဟာ ေကာင္းတဲ့ လကၡဏာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဆုတ္ကင္ဆာ ရွိသူေတြဟာ အခ်ိန္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းႏိုင္ပါတယ္။

ဒါဟာ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြက အားအင္ေတြ၊ အာဟာရေတြကို အသံုးျပဳေနတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ သင္ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ခ်မႈ မရွိပဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္လာရင္ လ်စ္လ်ဴမရႈသင့္ပါဘူး။ ဒါဟာ သင့္က်န္းမာေရး ေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ လကၡဏာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

နာက်င္မႈ

အဆုတ္ကင္ဆာ ဆိုးရြားတဲ့အဆင့္ဟာ အရိုးနာက်င္မႈကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အရိုးကင္ဆာ ရွိသူ အမ်ားစုဟာ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါ အရိုးပ်က္စီးျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဆုတ္ကင္ဆာေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ အရိုးနာက်င္မႈဟာ အဓိကအားျဖင့္ ေနာက္ေက်ာ၊ ပုခံုး၊ လက္ေမာင္း၊ လည္ပင္း အစရွိတဲ့ေနရာေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

အဆုတ္ကင္ဆာ လူနာေတြမွာ ျဖစ္တဲ့ နာက်င္မႈဟာ အနားယူစဥ္နဲ႔ ညအခ်ိန္မွာ ပိုဆိုးႏိုင္ပါတယ္။ နာက်င္မႈဟာလည္း ဘယ္ေတာ့မွ ေကာင္းေသာ လကၡဏာ မျဖစ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ လ်စ္လ်ဴမရႈသင့္ပဲ တတ္ႏိုင္သမွ် ေစာေစာ စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။

အဆုတ္ကင္ဆာေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ အဆိုးဆံုးနာက်င္မႈကေတာ့ ေခါင္းကိုက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ကင္ဆာ ဦးေႏွာက္ကို ျပန္႔သြားတာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ အက်ိတ္ဟာ ရင္ဘတ္ကို ျဖတ္သြားတဲ့ အာရံုေၾကာေတြကို ဖိမိျခင္းေၾကာင့္ ေခါင္းကိုက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဖိအားဟာလည္း ေခါင္းကိုက္မႈေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

အျခားလကၡဏာေတြကေတာ့ အဖ်ားတက္ျခင္း၊ အလြန္ပင္ပန္းျခင္း၊ အစားစားရ ခက္ခဲျခင္း၊ မ်ိဳခ်ရခက္ျခင္း၊ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း၊ ကိုယ္ခႏၶာမွာ အက်ိတ္ေတြ႔ျခင္း ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ သင္ဟာ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ ျဖစ္ၿပီး အသက္ ၅၅ ကေန ၇၉ ႏွစ္အတြင္း ရွိသူဆိုရင္ ကိုယ္ခႏၶာ မူမမွန္မႈေတြကို သိရွိဖို႔ စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ ေစာစီးစြာ သိရွိျခင္းဟာ အဆုတ္ေရာဂါကုသမႈမွာ တိုးတက္မႈေတြကို ေဆာင္ယူလာႏိုင္ပါတယ္။

ေရးသားသူ Dr . Phyu Mon Latt
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar
[ ဤေဆာင္းပါးကို ရိုးရာေလး ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ ]