ခႏၶာကိုယ္အခ်ိန္စက္ဝိုင္း အလုပ္လုပ္ပုံကို ေျဖရွင္းခဲ့တဲ့ သိပၸံပညာရွင္ သုံးဦး ႏိုဘယ္ဆု ဆြတ္ခူး

ခႏၶာကိုယ္ အခ်ိန္စက္ဝိုင္း အလုပ္လုပ္ပုံကို ေျဖရွင္းျပခဲ့တဲ့ သိပၸံပညာရွင္ ၃ ဦးဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ရဲ႕ ဇီဝကမၼနဲ႔ ေဆးပညာဆိုင္ရာ ႏိုဘယ္ဆု ဆြတ္ခူးခဲ့ပါတယ္။

ညအခ်ိန္မွာ လူသားေတြ အိပ္ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေပၚရတဲ့ အေၾကာင္းရင္း၊ အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈ ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ရတာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕အခ်ိန္စက္ဝိုင္း (body clock) ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။



လူ႔ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ဆဲလ္တိုင္းနီးပါးမွာ အခ်ိန္စည္းခ်က္ လည္ပတ္ေနၿပီး အပင္ေတြ၊ တိရစာၦန္ေတြ၊ မႈိေတြမွာလည္း ဒီလိုပါပဲ။ တစ္ေန႔တာအခ်ိန္စည္းခ်က္အတြင္း လူသားေတြရဲ႕ စိတ္ခံစားခ်က္၊ ေဟာ္မုန္းပမာဏ၊ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္နဲ႔ ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္ေတြ တက္က်ေျပာင္းလဲမႈ ရွိပါတယ္။

ေန႔သစ္အတြက္ ခႏၶာကိုယ္အင္ဂ်င္ စလည္ပတ္တဲ့ နံနက္ခင္းအခ်ိန္မွာ ႏွလုံးေရာဂါ ခံစားရႏိုင္ေျခ ျမင့္တက္ေလ့ရွိပါတယ္။ ေန႔၊ ည အေျပာင္းအလဲကို ခႏၶာကိုယ္က အမွီလိုက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ခႏၶာကိုယ္ အခ်ိန္စက္ဝိုင္းက ခႏၶာကိုယ္ကို တိတိက်က်ထိန္းခ်ဳပ္ရၿပီး ခႏၶာကိုယ္ အခ်ိန္စက္ဝိုင္း
ျပတ္ေတာက္သြားရင္ ခႏၶာကိုယ္မွာ ကေမာက္ကမေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေရတိုမွာ မွတ္ဉာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈ ျဖစ္ေစႏိုင္ၿပီး ေရရွည္ဆိုရင္ေတာ့ ေသြးခ်ိဳေရာဂါ၊ ကင္ဆာနဲ႔ ႏွလုံးေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။



အေမရိကန္ သိပၸံပညာရွင္ေတြျဖစ္တဲ့ ဂ်က္ဖရီေဟာ၊ မိုက္ကယ္႐ို႕စ္ဘက္ရွ္၊ မိုက္ကယ္ယန္းတို႔သုံးဦး ပူးတြဲႏိုဘယ္ဆု ရခဲ့တာျဖစ္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ေတြ႕ရွိမႈက လူသားေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးနဲ႔ ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာအတြက္ ေတာ္ေတာ္အက်ိဳးေက်းဇူး ႀကီးတယ္လို႔ ႏိုဘယ္ဆုေ႐ြးခ်ယ္ေရး ေကာ္မတီက ေျပာပါတယ္။

ဂ်က္ဖရီေဟာနဲ႔ မိုက္ကယ္႐ို႕စ္ဘက္ရွ္တို႔ဟာ ခႏၶာကိုယ္အခ်ိန္စက္ဝိုင္းအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိေစတဲ့ period gene ဆိုတဲ့ DNA တစ္ခုကို ခြဲျခားျပခဲ့ပါတယ္။ period gene က PER လို႔ေခၚတဲ့ ပ႐ိုတိန္းထုတ္လုပ္ဖို႔ၫႊန္ၾကားမႈေတြ ျပဳလုပ္ႏိုင္ၿပီး PER ပ႐ိုတိန္း ပမာဏျမင့္တက္လာရင္ period gene က မ်ိဳးဗီဇဆိုင္ရာ ၫႊန္ၾကားမႈလုပ္တာကို ရပ္တန႔္လိုက္ပါတယ္။ ညဘက္ဆိုရင္
PER ပ႐ိုတိန္းပမာဏ ျမင့္တက္ၿပီး ေန႔ဘက္ဆိုရင္ေတာ့ ပမာဏေလ်ာ့နည္းသြားတတ္ပါတယ္။
မိုက္ကယ္ယန္းကေတာ့ timeless လို႔ေခၚတဲ့ gene နဲ႔ doubletime ဆိုတဲ့ gene ႏွစ္မ်ိဳးကို ေတြ႕ရွိခဲ့တာပါ။ ဒီ gene ႏွစ္မ်ိဳးလုံးက PER ပမာဏ အနိမ့္အျမင့္ အတက္အက် တည္ၿငိမ္ေအာင္ ထိန္းေပးထားတာပါ။



PER ပမာဏ တည္ၿငိမ္ရင္ ခႏၶာကိုယ္ အခ်ိန္စက္ဝိုင္း ေႏွးေႏွးလည္ပတ္ၿပီး PER ပမာဏ မၿငိမ္ရင္ေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ အခ်ိန္စက္ဝိုင္း ျမန္ျမန္လည္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕လူေတြ နံနက္ေစာေစာထတတ္တဲ့ အက်င့္ရွိၿပီး နံနက္ပိုင္းမွာ တက္ႂကြေနတတ္တာ၊ တခ်ိဳ႕သူေတြ ညဘက္မွာ အိပ္မေပ်ာ္ဘဲ ဇီးကြက္ေတြလိုျဖစ္ေနတာေတြက PER ပမာဏတည္ၿငိမ္မႈနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။

Ref : BBC News : Body clock scientists win Nobel Prize

Nz(႐ိုးရာေလး)