ပင္လယ္ႀကီးကို ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ ဘာေတြလုပ္ေဆာင္သင့္သလဲ

ကမာၻ႔ေျမမ်က္ႏွာျပင္အေတာ္မ်ားမ်ားကို ေရထုကဖုံးလႊမ္းထားပါတယ္။ ကမာၻႀကီးပူေႏြးလာမႈ ျဖစ္စဥ္ေတြအရ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ဟာလည္း တစ္ျဖည္းျဖည္းျမင့္တက္လာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေရထု တျဖည္းျဖည္းညစ္ညမ္းလာၿပီး ေရေနသတၱဝါအခ်ိဳ႕ မ်ိဳးတုန္းဖို႔ ေဘးေတြနဲ႔ ႀကဳံေတြ႕ေနရပါတယ္။ ဒါကိုကာကြယ္တားဆီးႏိုင္ဖို႔ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ျခင္းဆီ လုပ္ေဆာင္သင့္တာေလးေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။



၁။ စြမ္းအင္သုံးစြဲမႈ ေခြၽတာပါ။ ကားသုံးစြဲမယ့္အစား ခရီးနီးရင္ ဘတ္စ္ကားစီးတာ စက္ဘီးစီးတာ လမ္းေလွ်ာက္တာတို႔ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းျဖင့္ ကမာၻႀကီးပူေႏြးလာမႈနဲ႔ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

၂။ ငါးမ်ိဳးစိတ္ေတြရွားပါးလာမႈမွာ အလြန္အကြၽံငါးဖမ္းျခင္းနဲ႔ ေရာင္းဝယ္ျခင္းဟာလည္း တစ္ခုအပါအဝင္ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ငါးစားသုံးတဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ ဝယ္တဲ့အခါ ကိုယ့္အတြက္ တကယ္အာဟာရျဖစ္ၿပီး အသုံးဝင္သေလာက္ကိုသာ စားသုံးပါ။ ဒါက ကူညီထိန္းသိမ္းေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။

၃။ အားလုံးသိတဲ့အတိုင္း ပလတ္စတစ္ပစၥည္းေတြဟာ ေတာ္ေတာ္ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့ပစၥည္းေတြပါ။ ေဆြးေျမ့ပ်က္စီးဖို႔ ခဲယဥ္းၿပီး အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာတဲ့အထိ မပ်က္မစီးပဲရွိေနတတ္ပါတယ္။ ပင္လယ္ထဲမွာလည္း စြန႔္ပစ္ထားတဲ့ပလတ္စတစ္ပစၥည္းေတြေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ ေရေနသတၱဝါေပါင္းမ်ားစြာ ေသၾကပ်က္စီးသလို ေရထုညစ္ညမ္းမႈလည္း ပိုတိုးေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပလတ္စတစ္ပစၥည္းေတြကို recycleလုပ္ၿပီး အသုံးျပဳေစခ်င္ပါတယ္။



၄။ ကမ္းေျခမွာ ေရကူးတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လႈိင္းစီးတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒီတိုင္းသြားေဆာ့တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပန္တဲ့အခါ အမႈိက္ေတြ ရႈပ္ပြမထားခဲ့ပဲ ကိုယ့္အမႈိက္ကိုယ္ ရွင္းလင္းခဲ့ပါ။ တစ္ျခားသူေတြကိုလည္း တိုက္တြန္းပါ။

၅။ ရွားပါးပင္လယ္ထြက္ပစၥည္းေတြ ( ဥပမာ- သႏၲာေက်ာက္တန္းက ေက်ာက္ေတြနဲ႔ လုပ္ထားတာေတြ၊ ရွားပါးပင္လယ္လိပ္ခြံေတြ၊ ငါးမန္း၊ ေဝလငါးထြက္ပစၥည္းေတြနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ လူသုံးကုန္ေတြ ) ဝယ္ယူျခင္းမွ အတတ္ႏိုင္ဆုံး ေရွာင္ၾကဥ္ေပးပါ။

၆။ ပင္လယ္ငါးပုစြန္စတာေတြနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ တိရိစာၦန္အစာေတြကို အတတ္ႏိုင္ဆုံး ေရွာင္ၿပီးဝယ္ေပးပါ။ အိမ္ေမြးတိရစာၦန္အျဖစ္ ေမြးခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာင္ ပင္လယ္ငါးေတြကို မေမြးေစခ်င္ပါဘူး။

၇။ ပင္လယ္ႀကီးကို သန႔္ရွင္းေစဖို႔ ေရထုသန႔္ရွင္းေစဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနၾကတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ ပူးေပါင္းကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။



၈။ ကိုယ့္ရဲ႕ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္အသိုင္းအဝိုင္းကိုလည္း ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ အသိပညာေပးပါ။

၉။ သူမ်ားေတြ ဘယ္လိုထိန္းသိမ္းေနသလဲ၊ မိမိကေကာ ဘယ္လိုကူညီေျဖရွင္းေပးႏိုင္မလဲ စူးစမ္းေလ့လာပါ။ ကိုယ္တိုင္ ခရီးထြက္ပါ။

၁၀။ ပင္လယ္သမုဒၵရာေတြနဲ႔ ေရေနသတၱဝါေတြအေၾကာင္း မ်ားမ်ားေလ့လာပါ။ သူတို႔ေလးေတြရဲ႕ သေဘာသဘာဝေတြနဲ႔ အသက္ရွင္ေနထိုင္မႈပုံစံကို နားလည္ေအာင္ေလ့လာျခင္းျဖင့္ တျခားသူကို ျပန္လည္အသိပညာေပးႏိုင္ပါတယ္။

Ref: National Geographic : Ten Things You Can Do to Save The Ocean

Sophia (႐ိုးရာေလး)