Fallacy (ယုတၱိအမွား) For F

႐ိုးရာေလးက Zuluu ရဲ႕ A to Z ေဆာင္းပါးက႑ အလွည့္ က်ေရာက္လာပါၿပီ။ ဒီတစ္ပတ္မွာလည္း အရင္တုန္းက တင္ဆက္ခဲ့သလို ေတြးစရာ တစ္ခုခု က်န္ေစမယ့္ F အကၡရာ ေဆာင္းပါးကို တင္ဆက္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဖတ္ၾကည့္ေပးၾကပါဦး။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေန႔စဥ္နဲ႔ အမ်ွေတြ႔ၾကံဳ ေျပာဆို ေနရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြထဲမွာ ကိုယ့္ဘာသာ မွန္တယ္လို႔ ထင္ေနေပမယ့္ ယုတၱိေဗဒ အရ မွားတဲ့ အခ်က္မ်ိဳးေတြ ပံုစံမ်ားစြာ႐ွိေနတဲ့ အထဲကမွ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ မ်ားတဲ့ Fallacy အမ်ိဳးအစားေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။ Fallacy ကင္းစြာ အမွန္ျမင္ႏိုင္ၾကပါေစ။

(1)Genetic (မ်ိဳးရိုးဗီဇ)လူပုဂၢိဳလ္အစဲြအရ နာမည္ျကီးလူတစ္ဦးက ေျပာဆုိလို႔မွန္တယ္လို႔ ထင္ေနတတ္တာမ်ိဳးပါ။ ဥပမာ- ေနလို လလို ထင္႐ွားတဲ့ ဆရာေတာ္ႀကီး တစ္ပါးက ဦးဘယ္သူ ကို လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေနရာအတြက္ မဲေပးသင့္တယ္ လို႔ေျပာလို႔ မဲေပးၾကတာမ်ိဳးေပါ့။ ဦးဘယ္သူ ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္၊ စိတ္ထား၊ အက်င့္စာရိတၱ စတာေတြကိုသာ ၾကည့္ၿပီး ဆံုးျဖတ္သင့္တာပါ။ဆရာေတာ္ႀကီး ေပးခိုင္းလို႔ ေပးတယ္ဆိုတာ မျဖစ္သင့္ပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာတာမို႔လို႔၊ဦးမင္းေအာင္လိႈင္ေျပာတာမို႔လို႔ စသျဖင့္ေပါ့၊

(2)Composition/Division(ျခံဳငံုျခင္း/ ပိုင္းျခားျခင္း)ျခံဳငံုသံုးသပ္တာဟာ တစ္ခါတစ္ရံမွာ အေတာ္ကေလးမွားပါတယ္။ အကုန္လံုးထဲက နည္းနည္း မေကာင္းတာဟာ အကုန္လံုးမေကာင္းတာ မဟုတ္ပါ။ ဥပမာ-ဦးျဖဴဟာ လာဘ္စားတယ္၊ ကိုယ္က်င့္တရားမေကာင္းဘူး။ ဦးျဖဴဟာ A ပါတီ က အမတ္တစ္ဦးျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ A ပါတီဟာ မေကာင္းဘူး။ ဦးျဖဴမေကာင္းတာဟာ A မေကာင္းတာမဟုတ္ပါ။ အဲဒီလိုပဲ ပိုင္းျခားသတ္မွတ္ျခင္းအပိုင္းမွာလည္း တစ္စံုတစ္ခုက လုပ္ႏိုင္တဲ့ အရာကို အဲ့ဒီတစ္စံုတစ္ခုရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းက ပါလုပ္ႏိုင္မယ္လို႔ ထင္တဲ့ ယူဆခ်က္မ်ိဳးပါ။ ဥပမာ-ေလယာဥ္တစ္စီးဟာ ေလမွာပ်ံႏိုင္တယ္။ အင္ဂ်င္ဟာ ေလယာဥ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုုျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အင္ဂ်င္ဟာ ေလမွာပ်ံႏိုင္တယ္...ဆိုတာမ်ိဳးပါ။

(3) Appeal to Authority (ေျပာခြင့္ရွိသူဘက္လိုက္ျခင္း)နယ္ပယ္တစ္ခုက ကြၽမ္းက်င္သူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေျပာဆိုမႈေၾကာင့္ ဟုတ္တယ္ မွန္တယ္လို႔ ထင္ေနတတ္တာမ်ိဳးပါ။ ဥပမာ- သြားဆရာဝန္မ်ား၏ ေထာက္ခံခ်က္ရ႐ွိထားေသာ နံပါတ္ ၁ သြားတိုက္ေဆး ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ ဘယ္က သြားဆရာဝန္လဲ၊ ဘယ္ႏွေယာက္ကလည္း၊ တစ္ေယာက္ထက္ပိုရင္ ''မ်ား'' လို႔ သံုးႏႈန္းလို႔ရပါတယ္။ တစ္ကမာၻ လံုး သြားဆရာဝန္ ေပါင္းမ်ားစြာ ထဲက ဘယ္ကမွ မသိတဲ့ ႏွစ္ေယာက္ သံုးေယာက္က ေထာက္ခံတာနဲ႔ပဲ အေကာင္းဆံုးလို႔ ယံုၾကည္ႏိုင္ၿပီလား။

(4)Bandwagon (မိုးခါးေရေသာက္ျခင္း)ဒါကေတာ့ ႐ွင္းပါတယ္။ လူအမ်ားမွန္တယ္ လက္ခံၾကလို႔ ေရာေယာင္ၿပီး လက္ခံမိတာမ်ိဳး။ ကမာၻ ႀကီး ျပားတာကစလို႔ ေျပာရရင္ ဆံုးမယ္ေတာင္ မထင္ပါဘူး။ ဘယ္အခါမွာမွ လူအမ်ားလက္ခံလို႔ ကိုယ္လည္း လက္ခံေပးမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး မျဖစ္ပါေစနဲ႔။

(5)Loaded Question(ေခ်ာင္ပိတ္ေမးခြန္း)ေမးခြန္းတစ္ခုကို ဘယ္လိုေျဖေျဖ သူလိုခ်င္တာကိုပဲ ရေအာင္ေမးတဲ့ ေမးခြန္းမ်ိဳးပါ။ ဒါလည္းမွားတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ-မင္းအရင္လို အရက္ေတြေသာက္ေနတုန္းပဲလား? ေသာက္တယ္ေျဖရင္ ေသာက္တယ္ေပါ့။ မေသာက္ဘူးေျဖရင္ အရင္ကေတာ့ ေသာက္ခဲ့တာမွန္ပါတယ္လို့ ဝန္ခံရာ ေရာက္သြားမွာပါ။ သူလိုခ်င္တဲ့ အရက္ေသာက္ပါတယ္ ဆိုတဲ့ အေျဖကိုပဲ ေပးရသလို ျဖစ္သြားပါတယ္။

(6)Slippery Slope(ကုန္းေလ်ာဆင္းျခင္း)သခ်ာၤပုစၥာ တစ္ပုဒ္ တြက္ရသလို အဆင့္ဆင့္ မွန္သြားၿပီးမွ ေနာက္ဆံုးအေျဖကို ေရာက္သြားသလိုပါ။ ၾကားတစ္ဆင့္မွားခဲ့ရင္ အေျဖမွန္ဆီကို မေရာက္ႏိုင္သလိုပါပဲ။
ဥပမာ-ကေလးေတြကို Closet (ကေလးသိပ္တဲ့ ျခင္းငယ္ကေလး) ထဲမွာပဲ ထားသင့္တယ္။ႏို႔မို္႔ဆို သူတို႔ အိမ္ထဲမွာ ေလ်ွာက္သြားေနမယ္။ၿပီးရင္ ျခံထဲမွာ ေလ်ွာက္သြားမယ္။ ၿပီးရင္ အိမ္နီးခ်င္းအိမ္ေတြကို သြားမယ္။ျပန္လာရင္ လမ္းမွာ လူကုန္ကူးတဲ့လူက ေစာင့္ေနၿပီး ဖမ္းေခၚသြားလိမ့္မယ္။ဒီလိုမ်ိဳးေပါ့။ ဒါၿပီးရင္ ဒါျဖစ္မယ္။ ေနာက္ဆံုးက် ဒါပဲျဖစ္မွာပဲလို႔ ထင္ေနတာမ်ိဳးပါ။

(7)Personal Incredulity (မယံုသကၤာျဖစ္ျခင္း)ကိုယ္နားမလည္တဲ့ ကိစၥေတြ ပါဝင္ေနတာေၾကာင့္ မယံုၾကည္ႏိုင္ပဲ လက္မခံႏိုင္တာကို ေျပာတာပါ။ ဥပမာ - Big Bang မတိုင္ခင္က Time ဆိုတာ မရွိေသးဘူး -Time မရွိဘူးဆိုတာ မျဖစ္နိုင္ဘူးထင္တယ္။Time အျမဲ႐ွိေနတာပဲဟာကို။ -မဟုတ္ဘူးဗ် ၊ အခုေတာ့႐ွိတယ္ေလ၊ Big Bang မတိုင္ခင္က မ႐ွိဘူးဗ်။ -မျဖစ္ႏိုင္တာေတြဗ်ာ Time ဆိုတာ အဲ့လို႐ွိေနတယ္လို႔ က်ဳပ္ေတာ့ျဖင့္ တစ္ခါမွ မၾကားဖူးဘူး။ အဲ့ေတာ့ ခင္ဗ်ား Big Bang ကို မယံုဘူးဗ်ာ။ Dimension တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Time ရဲ႕ အလုပ္လုပ္ပံုကို နားမလည္တဲ့ အခါ က်န္တာကိုပါ လက္မခံႏိုင္ေတာ့သလိုပါ။ တကယ့္အျဖစ္မွန္က မွန္ေနတာကို ကိုယ့္ဟာကိုယ္နားမလည္တာနဲ႔ပဲ မယံုဘူး၊လက္မခံဘူး ျဖစ္သြားတာပါ။

Zuluu(႐ိုးရာေလး)