ဘီလ္ဂိတ္နဲ႔ မာခ္ဇူကာဘတ္တို႔ကို စာသင္ေပးခဲ့သူ ဟားဗတ္ပါေမာကၡေျပာတဲ့ သူ႔တပည့္ ၂ ေယာက္အေၾကာင္း

ဟားဗတ္ ပါေမာကၡတစ္ေယာက္တည္းက ဟားဗတ္မွာ ေက်ာင္းမၿပီးဘဲ ေက်ာင္းထြက္သြားၿပီး အေအာင္ျမင္ဆုံး လူေတြျဖစ္လာတဲ့ ဘီဂိတ္လ္နဲ႔ ဇူကာဘတ္ ၂ေယာက္လုံးကို စာသင္ေပးခဲ့ဖူးတယ္ဆိုရင္ တိုက္ဆိုင္တာထက္ ပိုေနမလား။

အခုဆိုရင္ အဲ့ဒီႏွစ္ေယာက္ထဲမွာ ၁ ေယာက္က ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံးလူျဖစ္ၿပီး ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ စတုတၳေျမာက္ အခ်မ္းသာဆုံးလူျဖစ္ေနပါၿပီ။

အဲ့ဒီ ပါေမာကၡကေတာ့ ဟားဗတ္မွာ ကြန္ပ်ဳတာသိပၸံနဲ႔ သခ်ၤာဘာသာရပ္ေတြကို သင္ၾကားေပးတဲ့ ဟယ္ရီ လူးဝစ္(Harry Lewis) ျဖစ္ၿပီး သူဟာ ဟားဗတ္ရဲ႕ ဒိတ္ဒိတ္ႀကဲေက်ာင္းထြက္ ၂ ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဘီလ္ဂိတ္ကို ၁၉၇၆ ခုႏွစ္မွာ စာသင္ေပးခဲ့ၿပီး ၂၆ ႏွစ္အၾကာ၊ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ေနာက္ထပ္ ဒိတ္ဒိတ္ႀကဲလူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ မာခ္ဇူကာဘာဂ်္ကို စာသင္ေပးခဲ့ရပါေသးတယ္။

ဘီလ္ဂိတ္ကို စာသင္ေပးတုန္းကဆို ဂိတ္ဟာ သူေပးတဲ့ အိမ္စာကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းမွာ တစ္ညလုံးမအိပ္ပဲ အေျဖရွာသြားခဲ့တယ္ လို႔ ဟယ္ရီလူးဝစ္က ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဇူကာဘတ္တုန္းကလည္း သူေဆာက္ေနတဲ့ ဆိုရွယ္နက္ဝက္ ေရွ႕ေျပး Website မွာ လူးဝစ္ရဲ႕ နာမည္သုံးခြင့္ျပဳဖို႔ ခြင့္ေတာင္းခဲ့ေသးတယ္လို႔ ဟယ္ရီလူးဝစ္ ကေျပာပါတယ္။

ဟယ္ရီလူးဝစ္ဟာ ဟားဗတ္မွာပဲ အသုံးခ်သခ်ၤာပညာနဲ႔ Ph.D ဘြဲ႕ရခဲ့သူတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ သခ်ၤာမဟာဌာနသို႔ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ ၂ ႏွစ္အၾကာ၊ သူ႔အသက္ ၂၈ ႏွစ္မွာ ဘီလ္ဂိတ္ကို စာစသင္ခဲ့ၿပီး အသုံးခ်သခ်ၤာ လက္ခ်ာတန္းမွာ The Pancake Problem လို႔ေခၚတဲ့ ဉာဏ္စမ္းပုစာၦတစ္ပုဒ္ကို ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ အိမ္စာေပးခဲ့ပါတယ္။

Pen cake Problem ဆိုတာ ဉာဏ္စမ္းတစ္ခု ျဖစ္ၿပီး အ႐ြယ္အစား အႀကီးအေသး မညီတဲ့ Pencake ေတြကို အစီအစဥ္တက်မဟုတ္ဘဲ ထပ္ထားပါတယ္။ အေပၚဆုံးက Pencake ၃ ခုေအာက္မွာ ေယာင္းမလို အျပားတစ္ခ်ပ္ကို ထားေပးထားပါတယ္။ ကိုယ္လုပ္ရမွာ က အဲ့ဒီအ႐ြယ္အစား အစီအစဥ္တက် စီထားတာ မဟုတ္တဲ့ Pencake ေတြကို ေအာက္ဘက္မွာ အႀကီးဆုံးေတြထားၿပီး အေပၚဘက္မွာ အေသးဆုံးရွိေနေအာင္ ေယာင္းမကို သုံးကာ Pencake ေတြကို အထက္ေအာက္လွန္ၿပီး စီေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လူးဝစ္ရဲ႕ စာသင္ခန္းထဲက ေက်ာင္းသားေတြအားလုံး ဘယ္သူမွ မေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဘီလ္ဂိတ္ဟာ တစ္ညလုံး ဒီဉာဏ္စမ္းအတြက္ အေျဖရွာခဲ့ၿပီး ရက္အနည္းငယ္အၾကာမွာေတာ့ လူးဝစ္ကို အေျဖနဲ႔ တကြ လာျပခဲ့ပါတယ္။ ဘီလ္ဂိတ္ရဲ႕ အေျဖဟာ လူးဝစ္အေျဖနဲ႔ အနည္းငယ္ကြဲလြဲေနေပမဲ့ အေျဖကိုေတာ့ ေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ဘီလ္ဂိတ္ရဲ႕ တစ္ခုတည္းေသာ လူသိမ်ားတဲ့ သခ်ၤာ စာတမ္းတစ္ခုပါပဲ။

ေနာက္ပိုင္း ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၄ ရက္ေန႔မွာ ဘီလ္ဂိတ္ဟာ သူ႔ရဲ႕ အတန္းေဖာ္ ေပါလ္အယ္လန္နဲ႔ အတူ Microsoft ကို တည္ေထာင္တဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ ဟားဗတ္ေက်ာင္းမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူက သခ်ၤာဉာဏ္စမ္းေတြ ေျဖရွင္းရတာ ႏွစ္သက္ေနတုန္းပါပဲ။

“ဘီလ္ဂိတ္ဟာ သခ်ၤာပါေမာကၡတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဂိတ္ဟာ ဉာဏ္စမ္းေတြ၊ စိန္ေခၚမႈေတြကို ႀကိဳက္တဲ့လူတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး လူေတြမလုပ္ႏိုင္တာကို သူလုပ္ႏိုင္တဲ့အခါ ဂုဏ္ယူတတ္တဲ့လူတစ္ေယာက္ပါ ” လို႔လူးဝစ္ကဆိုပါတယ္။

ဘီလ္ဂိတ္ရဲ႕ Microsoft ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈေၾကာင့္ ဘီလ္ဂိတ္ဟာ  Forbes မဂၢဇင္းရဲ႕ အခ်မ္းသာဆုံးလူစာရင္းမွာ ၂၄ ႏွစ္တိုင္တိုင္ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့ သူျဖစ္ၿပီး သူ႔ရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈဟာ ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာလစာရင္းအရ ၈၄.၄ ဘီလီယံ ရွိၿပီး ကမာၻ႔အခ်မ္းသာဆုံး ပုဂၢိဳလ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

“ဘီလ္ဂိတ္တစ္ေယာက္ မိုက္က႐ို ကြန္ပ်ဳတာေတြကို အားႀကိဳးမာန္တက္ေလ့လာေနေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္တစ္ေယာက္ကေျပာတယ္။ ဒီေကာင္ကြာ အခု ကြန္ပ်ဳတာႀကီးေတြကို ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္အသုံးျပဳလို႔ရေအာင္ ႀကိဳးစားေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာ မိုက္ခ႐ိုကြန္ပ်ဳတာေတြကို သြားေလ့လာေနတယ္ လို႔ ကြၽန္ေတာ္ကို လာေျပာပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ဖို႔အတြက္ ႏုပ်ိဳတဲ့ စိတ္၊ ရွိၿပီးသား နည္းပညာေတြကို ေမ့ထားၿပီး နည္းပညာသစ္တီထြင္လိုစိတ္၊ အသုံးဝင္မယ့္ နည္းပညာပစၥည္းသစ္ေတြကို ရွာေဖြတီထြင္ခ်င္စိတ္ရွိလို႔ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေျပာရရင္ တျခားသူေတြရဲ႕ ရွာေဖြေတြ႕ရွိထားတာေနာက္ မလိုက္တတ္တဲ့အတြက္ မသင့္ေလ်ာ္တဲ့ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ လို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ရပါတယ္ လို႔ လူးဝစ္ကေျပာပါတယ္။

အခုခ်ိန္မွာ အသက္ ၇၀ ရွိေနၿပီျဖစ္တဲ့ ဟယ္ရီလူးဝစ္ဟာ ဘီလ္ဂိတ္တစ္ေယာက္ စာသင္ခန္းထဲက နာရီကို အခ်ိန္ေျပာင္းေနတာ တစ္ခါမိဖူးေၾကာင္း၊ ဘာေၾကာင့္ အခ်ိန္ေတြေ႐ႊ႕ေနတာလဲဆိုတာကို ေမးတဲ့အခါမွာ စာသင္တာျမန္ျမန္ၿပီးမွ ဘီလ္ဂိတ္အတြက္ Computer Code ေရးဖို႔ အခ်ိန္ရမွာ မို႔လို႔ပါ လို႔ ျပန္ေျပာခဲ့တယ္ လို႔ လူးဝစ္ကေျပာပါတယ္။

ဟားဗတ္မွာ ကြန္ပ်ဳတာ သိပၸံနဲ႔ သခ်ၤာ သင္တဲ့သူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဟယ္ရီလူးဝစ္ဟာ ဇူကာဘတ္တစ္ေယာက္ ေက်ာင္းတြင္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုေတာ့ မေျပာခဲ့ဘဲ ဇူကာဘတ္ရဲ႕ ေက်ာင္းျပင္ပ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခုကိုေတာ့ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

အဲ့ဒါကေတာ့ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွာ အသက္ ၂၀ အ႐ြယ္ဇူကာဘာဂ်္တစ္ေယာက္ ဟယ္ရီလူးဝစ္အတြက္ တည္ေဆာက္ေပးခဲ့တဲ့ Six Degrees to Harry Lewis ဆိုတဲ့ Website ပါပဲ။ ဒီ Website ဟာ Facebook ရဲ႕ ေရွ႕ေျပးပုံစံတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဇူကာဘာဂ်္ဟာ ဟယ္ရီလူးဝစ္ကို Degrees to Harry Lewis ဆိုတဲ့ Website မွာ ဟယ္ရီလူးဝစ္ရဲ႕ နာမည္အသုံးျပဳခြင့္ရမလားလို႔ လွမ္းခြင့္ေတာင္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ လူးဝစ္ကလည္း ဇူကာဘာဂ်္ကို သူ႔နာမည္ အသုံးျပဳခြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။

Six Degrees to Harry Lewis Website မွာဆိုရင္ ေက်ာင္းသားေတြက ပါေမာကၡလူးဝစ္ဆီကို Network မွတဆင့္ ဆက္သြယ္လို႔ ရႏိုင္ေအာင္ျပဳလုပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Six Degrees Website တည္ေဆာက္ၿပီး လအနည္းငယ္အၾကာမွာေတာ့ ဇူကာဘာဂ်္ဟာ ဒီ Website ကို နည္းနည္း ျပင္ဆင္ကာ The Facebook.com လို႔နာမည္ေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဇူကာဘာဂ်္ဟာ ဟားဗတ္ကေန ေက်ာင္းထြက္သြားခဲ့ၿပီး Silicon Valley သို႔ေျပာင္းသြားကာ Facebook ကို တည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။

အခုခ်ိန္မွာေတာ့ Facebook ကို အသုံးျပဳေနသူ တစ္လ ၂ ဘီလီယံေက်ာ္အထိရွိေနပါတယ္။ ဇူကာဘာဂ်္ရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈကလည္း ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာလ စာရင္းအရ ၇၁.၅ ဘီလီယံရွိၿပီး ကမာၻ႔စတုတၳေျမာက္အခ်မ္းသာဆုံး ပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူးဝစ္ကေတာ့ Facebook နဲ႔ Microsoft တို႔ရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈဟာ မေတာ္တဆတိုက္ဆိုင္ၿပီး ျဖစ္သြားတာ မဟုတ္ေၾကာင္းဆိုပါတယ္။ သူ႔တပည့္ ၂ ေယာက္လုံးဟာ တကၠသိုလ္ပညာေရးက မေပးႏိုင္တဲ့ အရာရဲ႕ ထူးျခားမႈကို ေကာင္းစြာသတိျပဳမိတဲ့သူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။
၂၀၀၀ ခုႏွစ္ အေစာပိုင္းတုန္းက ဟားဗတ္ လူမႈေဗဒနဲ႔ စိတ္ပညာေဗဒဌာနေတြက ဆိုရွယ္နက္ေဝါ့ အေၾကာင္း သုေတသန လုပ္ခဲ့ၾကေပမဲ့ သူတို႔ နည္းလမ္းေတြက ေခတ္ေနာက္က်ေနခဲ့တယ္ လို႔ လူးဝစ္ကဆိုပါတယ္။ အဲ့အခ်ိန္တုန္းက ရည္႐ြယ္ခ်က္ႀကီးတဲ့ ဇူကာဘာဂ်္တစ္ေယာက္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က စိတ္ပညာနဲ႔ ကြန္ပ်ဳတာ ဌာနေတြအၾကား အႀကိမ္ႀကိမ္သြားခဲ့ၿပီး သူစိတ္ဝင္စားရာ ဘာသာရပ္ေတြကို သင္ယူခဲ့တယ္ လို႔ လူးဝစ္ကေျပာခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလမွာေတာ့ ဇူကာဘာဂ်္ဟာ ဟားဗတ္သို႔ျပန္လာခဲ့ကာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဘြဲ႕ကို လက္ခံခဲ့ၿပီး ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ အခမ္းအနားမွာ မိန႔္ခြန္းေျပာခဲ့ပါတယ္။ “ဟားဗတ္တကၠသိုလ္မွာ ခင္ဗ်ားတို႔အားလုံးရဲ႕ ပထမဆုံး တက္ခဲ့ရတဲ့ အတန္းက ဘာအတန္းလဲ။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာ သိပၸံ ၁၂၁ ျဖစ္ၿပီး အရမ္းထူးျခားတဲ့ ဟယ္ရီလူးဝစ္နဲ႔ စသင္ခဲ့ရတာပါလို႔ ”မာခ္ဇူကာဘာဂ်္က မိန႔္ခြန္းထဲမွာ သူ႔ဆရာအေၾကာင္းကို ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါေသးတယ္။

သူ႔ရဲ႕ ဒိတ္ဒိတ္ႀကဲ ၂ ဦးနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး လူးဝစ္ရဲ႕အျမင္

“ဘဝမွာ ေအာင္ျမင္ဖို႔အတြက္ ပညာေရးမလိုအပ္ဘူးဆိုတာကို ဒီႏွစ္ေယာက္က သက္ေသျပေနတယ္ လို႔လူေတြကေျပာတတ္ၾကတယ္။ ဒီအဆိုကို ကြၽန္ေတာ္ လက္မခံပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဘီလ္ဂိတ္နဲ႔ ဇူကာဘာဂ်္ႏွစ္ေယာက္လုံး ဟားဗတ္ကို မေရာက္လာခင္ကတည္းက ပညာ ေကာင္းေကာင္းသင္ခဲ့ရတဲ့ လူေတြပါ။” လို႔ေျပာခဲ့ပါတယ္။ (ဘီလ္ဂိတ္ဟာ ဆီယက္တယ္ၿမိဳ႕မွာ ရွိတဲ့ prestigious Lakeside School မွ အထက္တန္းေအာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ဇူကာဘာဂ်္က်ေတာ့ နာမည္ေက်ာ္ Phillips Exeter Academy မွ အထက္တန္းေအာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ) သူတို႔ႏွစ္ေယာက္လုံးဟာ တကၠသိုလ္မေရာက္ခင္ အထက္တန္းေက်ာင္းမွာကတည္းက ကြန္ပ်ဴတာပိုင္းနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ကြၽမ္းက်င္ေနသူေတြပါ)

ပါေမာကၡလူးဝစ္ကေတာ့ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ အနားယူမယ္လို႔ေၾကညာခဲ့ၿပီး အခုအခ်ိန္မွာ သူဟာ သူ႔ရဲ႕ တပည္ ဘီလ္ဂိတ္နဲ႔ ေပါလ္အယ္လန္ ေရးခဲ့တဲ့  ကြန္ပ်ဴတာ Basic Code ေတြကို ျပန္လည္ စီစဥ္ျခင္းလုပ္ငန္းကို လုပ္ေနပါတယ္။

Ref : Harvard Professor Who Taught Gates And Zuckerberg

လူမုိ (ရုိးရာေလး)