ပတၱျမားငေမာက္ကို ျပန္ေတာင္းရန္ သီေပါမင္းရဲ႕ ျမစ္ျဖစ္သူ ဦးစိုးဝင္းလန္ဒန္သို႔ေရာက္ရွိေန

ပတၱျမားငေမာက္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕ေတြ နယ္ခ်ဲ႕တုန္းက အလြဲသုံးစားျပဳလုပ္ျခင္းခံရတဲ့ တိုင္းျပည္သယံဇာတ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ အရပ္ေျပာ စကားမ်ားအရေတာ့ ငေမာက္ပတၱျမားကို ျမန္မာ ေတာ္ဝင္မ်ိဳးဆက္ေတြထံမွ ၿဗိတိသွ် အရာရွိတစ္ေယာက္ ခိုးယူသြားခဲ့ၿပီး ဘုရင္မႀကီးရဲ႕ သရဖူထဲမွာ ထည့္သြင္းတပ္ဆင္ထားတယ္ လို႔ဆိုၾကပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ပတၱျမားငေမာက္ကို ဗစ္တိုးရီးယား ဘုရင္မႀကီးထံ လက္ေဆာင္အျဖစ္ေပးလိုက္တယ္လို႔ေျပာဆိုၾကၿပီး ၿဗိတိသွ် ေတာ္ဝင္မ်ိဳးႏြယ္မ်ားထံမွာ ေပ်ာက္ဆုံးသြားခဲ့တာလို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ပတၱျမားငေမာက္ေပ်ာက္ဆုံးသြားေစတဲ့ လက္သည္ကိုေတာ့ အခုထိ တိတိက်က်မသိရေသးဘူးလို႔ပဲဆိုရမွာပါ။ ႏွစ္ေပါင္း ၁၃၀ ခန႔္ၾကာအၿပီးမွာေတာ့ ပတၱျမားငေမာက္ပေဟဠိေတြကို သည္းမခံႏိုင္ဘဲ ၿဗိတိသွ်ေတြထံ လာေရာက္ေျဖရွင္းမယ့္ သူတစ္ေယာက္ေပၚလာပါၿပီ။ သူကေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးဘုရင္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ သီေပါမင္းရဲ႕ ျမစ္ျဖစ္သူ အသက္ ၇၀ အ႐ြယ္ရွိ ဦးစိုးဝင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဦးစိုးဝင္းဟာ ပတၱျမားငေမာက္ကို ျပန္လည္ရယူေပးျခင္းက ႏိုင္ငံအတြက္ ဂုဏ္သိကၡာတစ္ရပ္ကို ေဆာင္ယူေပးျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ ယုံၾကည္ထားၿပီး “ပတၱျမားငေမာက္ဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံ သယံဇာတ ဘယ္ေလာက္ႂကြယ္ဝတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံဘာေတြ လုပ္ႏိုင္လဲဆိုတာကို ျပန္သတိရေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ပတၱျမားငေမာက္က ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တစ္ခ်ိန္က လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး သမိုင္းေၾကာင္း ႂကြယ္ဝတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း သတိေပးပါတယ္။ ” လို႔ဆိုပါတယ္။

ဒ႑ာရီအရေတာ့ ပတၱျမားငေမာက္ဟာ ဝါဂြမ္းနဲ႔ အုပ္ထားရင္ေတာင္ အေရာင္ေတြ ေတာက္ပေနတဲ့ ပတၱျမားျဖစ္တဲ့အျပင္ ဖ်ားနာျခင္းမ်ားကိုေပ်ာက္ကင္းေစကာ ပိုင္ရွင္ကို လာဘ္လာဘေတြ တိုးေစတဲ့ ပတၱျမားျဖစ္တယ္ လို႔ဆိုထားပါတယ္။

ပတၱျမားငေမာက္ ေပ်ာက္ဆုံးသြားျခင္းအတြက္ တာဝန္အရွိဆုံးပုဂၢိဳလ္ဟာ အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာျပည္တိုက္ပြဲစဥ္မ်ားကို ဦးေဆာင္ခဲ့ၿပီး ဗမာျပည္သိမ္းပိုက္ေရးတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ဦးေဆာင္အရာရွိျဖစ္သူ ဗိုလ္မႉးႀကီး အက္ဒ္ဝပ္ စေလဒင္ (ကာနယ္စေလဒင္ Col. Edward Sladen)ျဖစ္ပါတယ္။

ကာနယ္စေလဒင္ဟာ သီေပါဘုရင္ အိႏၵိယသို႔ နယ္ႏွင္ခံရစဥ္ ပတၱမ်ားငေမာက္အပါအဝင္ တန္ဖိုးႀကီး ပစၥည္းမ်ားကို ဦးေဆာင္ခန႔္ခြဲခဲ့ရသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး သီေပါမင္းက စေလဒင္ကို လုံလုံၿခဳံၿခဳံေခၚေဆာင္ေပးဖို႔အတြက္ ပတၱျမားငေမာက္ကိုလက္ေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေပမဲ့ ၁၈၈၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လက သီေပါမင္းမွ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္ခံသို႔ေပးတဲ့ စာတစ္ေစာင္မွာ ပတၱျမားငေမာက္ကို ျပန္ေပးဖို႔ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

၁၉၁၁ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းကာလမွာ သီေပါမင္းက ဘုရင္အသစ္ျဖစ္လာသူ ေဂ်ာ့ ဘုရင္ ၅ ကို သူ႔ရဲ႕ တန္ဖိုးႀကီး ပတၱျမားလက္စြပ္ကို ကာနယ္စေလဒင္ယူေဆာင္သြားေၾကာင္း တိုက္႐ိုက္စာေရးသားခဲ့ေပမဲ့ ဒီစာကို ၿဗိတိသွ်ဘက္မွ အဖက္မလုပ္ခဲ့ၾကပါဘူး။ ၿဗိတိသွ်တို႔ဘက္မွ ပတၱျမားငေမာက္ကိုျပန္ေပးရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့မႈေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ဟာ ေတာ္ဝင္သရဖူမွာ ပါဝင္တဲ့ ရတနာ စာရင္းကို စုံစမ္းခဲ့ၾကပါေသးတယ္။

ဦးစိုးဝင္းရဲ႕ ဦးေလးေတာ္သူ ျဖစ္ၿပီး ကြန္ျမဴနစ္တစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္လို႔ယုံၾကည္ထားျခင္းခံရတဲ့ ေတာ္ဘုရားကေလးကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ The Nga Mauk Ruby in London စာအုပ္ထဲမွာေတာ့ “ၿဗိတိသွ် နယ္ခ်ဲ႕ေတြ ပတၱျမားငေမာက္ ကို ဘယ္လိုပဲ ဖုံးကြယ္ဖို႔ႀကိဳးစားႀကိဳးစား ပတၱျမားငေမာက္ ရွိခဲ့ေၾကာင္း အေထာက္အထားေတြ အခိုင္အမာရွိပါတယ္ ”လို႔ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

ေတာ္ဘုရားကေလးကေတာ့ ပတၱျမားငေမာက္ဟာ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္မွာ ေဂ်ာ့ဘုရင္ ၅ အတြက္ သရဖူကိုျပဳလုပ္ရမွာ အသုံးျပဳခဲ့တယ္လို႔ ယုံၾကည္သူတစ္ေယာက္ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္းစစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ သံတမန္အျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သူ ဦးစိုးဝင္းဟာၿဗိတိသွ် သမိုင္းပညာရွင္ ၊႐ုပ္ရွင္ဖန္တီးသူ အဲလက္ ဘက္စ္ေကာဘီ (Alex Bescoby)နဲ႔ အတူ လန္ဒန္တာဝါသို႔ သြားေရာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿဗိတိသွ် ေတာ္ဝင္ ပစၥည္းစုေဆာင္းမႈအဖြဲ႕ကေတာ့ အင္ပါယာ သရဖူအတြက္ အသုံးျပဳထားတဲ့ ပတၱျမားေတြရဲ႕ ေနာက္ေၾကာင္းစာ႐ြက္စာတမ္းေတြ မရွိေၾကာင္း ဦးစိုးဝင္းကို ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဦးစိုးဝင္းကေတာ့ ပတၱျမားငေမာက္ဟာ သရဖူ ရတနာေတြထဲမွာ မပါဝင္ရင္ေတာင္ ေတာ္ဝင္ ရတနာပစၥည္းစုေဆာင္းမႈထဲမွာ ရွိရမယ္ လို႔ယုံၾကည္ထားၿပီး “သူတို႔ေတြ ဘာကို ဖုံးကြယ္ထားလဲဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္သိခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကြၽန္ေတာ္ ဒီေရာက္လာတာေပါ့။ ပတၱျမားငေမာက္ အဂၤလန္မွာရွိေနတုန္းပဲလို႔ ကြၽန္ေတာ္ ယုံတယ္ ”လို႔ BBC ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ပတၱျမားငေမာက္ေပ်ာက္ဆုံးသြားျခင္းနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး တျခား ယူဆခ်က္တစ္ခုလည္း ရွိပါတယ္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာ ေတာ္ဝင္ ရတနာပစၥည္းထိမ္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕မွ ဝန္ထမ္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ကာ႐ိုလင္း ဒီဂီတတ္ (Caroline de Guitaut ) မွ အေရွ႕အင္ဂ်လီယာ တကၠသိုလ္မွာ နည္းျပလုပ္ေနသူ မိုက္ကယ္နက္ရွ္ (Michael Nash)ထံသို႔ေပးခဲ့တဲ့ စာတစ္ေစာင္မွာေတာ့ သူမဟာ ၁၈၉၆ ဗစ္တိုးရီးယားဘုရင္မရဲ႕ သရဖူထဲ ပါဝင္တဲ့ရတနာစာရင္းထဲမွာ အရည္အေသြးေကာင္းတဲ့ ပတၱျမားတစ္လုံး ပါေၾကာင္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ကာ႐ိုလင္းက “ဒီပတၱျမားဟာ ဗမာဘုရင္ဆီမွ ပတၱျမားျဖစ္ၿပီး ဘုရင္မကို ဗမာျပည္သံအမတ္မ်ားမွာ လက္ေဆာင္အျဖစ္ ဆက္သထားတယ္ လို႔ ေရးထားတယ္ ”ဆိုၿပီး မိုက္ကယ္ကိုေျပာခဲ့ပါတယ္။ မိုက္ကယ္နက္ရွ္ ကေတာ့ ဒီပတၱျမားကို ေတာ္ဝင္မိသားစုေတြ အေမြေပးရင္း၊ ေပးရင္း ဘယ္သူဆီေရာက္ေနၿပီလဲဆိုတာကို ရွာဖို႔ ခက္လိမ့္မယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။

ဦးစိုးဝင္းကေတာ့ ဒီရွာေဖြမႈကို လက္ေလွ်ာ့သြားမွာမဟုတ္ဘဲ “ခင္ဗ်ားတို႔ဆီမွာ ခင္ဗ်ားတို႔ သမိုင္းအေၾကာင္း ျပစရာ တစ္ပုံတစ္ပင္ရွိေနေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆီမွာ ဘာမွမရွိဘူး။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေနာက္မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို သင္ၾကားေပးဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ သက္ေသျပစရာဘာမွ မရွိဘူး ” လို႔ BBC ကိုေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

Ref : BBC
လူမို (႐ိုးရာေလး)