ေနမင္းက ဘာေၾကာင့္အဝါေရာင္ျဖစ္ေနတာလဲ

ေနမင္းက ဘာေၾကာင့္ အဝါေရာင္ျဖစ္ေနတာလဲ

ေနရဲ႕အေရာင္က ဘာလဲ? မဟုတ္ပါဘူး၊ တကယ္ေတာ့ အဝါေရာင္မဟုတ္ပါဘူး။

 

လမ္းမွာ ေတြ႕တဲ့လူတစ္ေယာက္ကို ေနက ဘာအေရာင္လဲလို႔ ေမးၾကည့္လိုက္ပါ။ အေမးခံရတဲ့သူက သင့္ကို ငေၾကာင္လို႔ ထင္ၿပီး ၾကည့္မွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ၿပီးရင္ ေနက အဝါေရာင္လို႔ သူေျဖမွာပါ။ ေနရဲ႕ အမွန္တကယ္အေရာင္က အဝါေရာင္ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ သင္အံ့ၾသသြားမွာလား။ အမွန္တကယ္က ေနရဲ႕အေရာင္က အျဖဴေရာင္ပါ။ ႏိုင္ငံတကာ အာကာသ စခန္း ဒါမွမဟုတ္ လေပၚကေန ေနကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ သူ႕ရဲ႕ အေရာင္အစစ္အမွန္ကို ျမင္ေတြ႕ရမွာပါ။ အာကာသဓာတ္ပံုေတြကို အြန္လိုင္းကေန ႐ွာၾကည့္လာပါ။ ကမ႓ာၿဂိဳဟ္ကေန ေန႔ဘက္အခ်ိန္အတြင္းမွာ ေနရဲ႕အေရာင္ဟာ အဝါေရာင္ ဒါမွမဟုတ္ အာ႐ုဏ္တက္ေနထြက္ခ်ိန္နဲ႔ ေနဝင္ဆည္းဆာခ်ိန္မ်ားမွာ ေနရဲ႕အေရာင္ဟာ လိေမၼာ္ေရာင္ကေန အနီေရာင္ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက ေလထုဖိအားရဲ႕ စစ္ထုတ္ျခင္းကေနတဆင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အႏွစ္သက္ဆံုးၾကယ္ကို ျမင္ျခင္းေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါဟာ အလင္းေရာင္မွာ ႐ွိတဲ့ ပရိယာယ္ဆန္တဲ့ နည္းလမ္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မ်က္လံုးေတြက ျမင္တဲ့ အေရာင္ပံုစံကို ေျပာင္းလဲျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို “မျဖစ္ႏိုင္ေသာအေရာင္မ်ား” လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။

ေနရဲ႕အေရာင္အစစ္အမွန္

ေနေရာင္ျခည္ကို အလင္းေပါက္တဲ့ ႀတိဂံပံုတစ္ခုကေန ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အလင္းရဲ႕ လိႈင္းအလ်ား အကြာအေဝးတစ္ခုလံုးကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနေရာင္ျခည္ ေရာင္စဥ္ရဲ႕ ျမင္ႏိုင္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းရဲ႕ ေနာက္ထပ္ဥပမာတစ္ခုကိုေတာ့ သက္တံ့ေတြထဲမွာ ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ေနေရာင္ျခည္က အလင္းေရာင္ တစ္ေရာင္တည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ၾကယ္ထဲမွာ ႐ွိတဲ့ ျဒပ္စင္ေတြအားလံုးရဲ႕ ေရာင္စဥ္ထုတ္လႊတ္ျခင္း အေပါင္းအစုတစ္ခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လိႈင္းအလ်ားအားလံုးက ေနရဲ႕ ေနာက္ဆံုးျဖစ္လာတဲ့ အေရာင္ျဖစ္တဲ့ အျဖဴေရာင္အလင္းအျဖစ္ ျဖစ္ေပၚဖို႔ ေပါင္းစပ္သြားပါတယ္။ ေနက လႈိင္းအလ်ား အမ်ဳိးမ်ဳိးကို မတူညီတဲ့ ပမာဏေတြနဲ႔ ထုတ္လႊတ္ပါတယ္။ တိုင္းတာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမင္ႏုိင္တဲ့ အတိုင္းအတာအတြင္းမွာ ႐ွိတဲ့ ထုတ္လႊတ္တဲ့ ပမာဏက ေရာင္စဥ္ရဲ႕ အစိမ္းေရာင္း အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ပါတယ္။ (အဝါေရာင္ မဟုတ္ပါဘူး။)

ဒါေပမဲ့ ျမင္ႏိုင္တဲ့ အလင္းေရာင္က ေနကေန ထုတ္လႊတ္လိုက္တဲ့ ျဖာထြက္တဲ့ ေရာင္ျခည္တစ္ခုတည္းသာ မဟုတ္ပါဘူး။ အလင္းပိတ္ေရာင္ျခည္လည္း ႐ွိပါေသးတယ္။ ေနေရာင္ျခည္ ေရာင္စဥ္ရဲ႕ ပံုမွန္စံႏႈန္းေရာင္ ေနရဲ႕နဲ႔ အျခားၾကယ္မ်ားရဲ႕ အပူခ်ိန္ကို ၫႊန္ျပတဲ့ အေရာင္တစ္ေရာင္ ျဖစ္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ေနမင္းႀကီး အျဖဴေရာင္နီးပါးျဖစ္သေလာက္ရွိတဲ့ ကယ္လ္ဗင္ ၅၈ဝဝ ခန္႔ ပ်မ္းမွ်႐ွိပါတယ္။ ေကာင္းကင္မွာ ႐ွိတဲ့ အလင္းလက္အေတာက္ပဆံုး ၾကယ္ေတြေၾကာင့္ Rigel ၾကယ္ဟာ အျပာေရာင္ပံုေပၚေနၿပီးေတာ့ တစ္သိန္း ကယ္လ္ဗင္ ေက်ာ္လြန္တဲ့ အပူခ်ိန္႐ွိပါတယ္။
Betelguese ၾကယ္ကေတာ့ ၃၅ဝဝ ကယ္ဗင္လ္ ႐ွိတဲ့ ပိုမိုေအးျမတဲ့ အပူခ်ိန္နဲ႔ အနီေရာင္ပံု ေပၚေနပါတယ္။

ေလထုဖိအားက ေနအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ အေရာင္ကို ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈ႐ွိေစသလဲ

ေလထုဖိအားက အလင္းေရာင္ကို ျဖန္႔ႀကဲေပးၿပီး ေနရဲ႕ ထင္႐ွားေပၚလြင္တဲ့ အေရာင္ကို ေျပာင္းလဲေစပါတယ္။
ဒီသက္ေရာက္မႈကို Rayleigh ျဖန္႔ႀကဲျခင္းလို႔ ေခၚပါတယ္။ ခရမ္းေရာင္နဲ႔ အျပာေရာင္အလင္းဟာ ျပန္႔က်ဲသြားတာေၾကာင့္ ပ်မ္းမွ် ျမင္ႏိုင္တဲ့ လႈိင္းအလ်ား သို႔မဟုတ္ ေနရဲ႕အေရာင္ဟာ အနီေရာင္ဘက္ကို ေျပာင္းသြားေပမယ့္ အလင္းေရာင္က လံုးဝ မေပ်ာက္ဆံုးေသးပါဘူး။ ေလထုဖိအားထဲမွာ ႐ွိတဲ့ ေမာ္လီက်ဴးမ်ားနဲ႔ အလင္းေရာင္ရဲ႕ လႈိင္းအလ်ားတိုရဲ႕ ျဖန္႔က်က္မႈက ေကာင္းကင္ကို အျပာေရာင္ျဖစ္ေစပါတယ္။

အာ႐ုဏ္တက္ေနထြက္ခ်ိန္နဲ႔ ေနဝင္ဆည္းဆာခ်ိန္မ်ားမွာ ေလထုဖိအားရဲ႕ ပိုမိုထူထဲတဲ့ အလႊာကေနတဆင့္ ၾကည့္တဲ့အခါ ေနက လိေမၼာ္ေရာင္ ဒါမွမဟုတ္ အနီေရာင္ ပိုသန္းတဲ့ ပံုစံ ျဖစ္ေပၚေနပါလိမ့္မယ္။ မြန္းတည့္ခ်ိန္ ေလရဲ႕ အပါးလႊာဆံုး အလႊာကေနတဆင့္ ၾကည့္ရင္ ေနရဲ႕အေရာင္အမွန္ အနီးစပ္ဆံုးပံုေပၚပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အဝါေရာင္သန္းေနဆဲပါပဲ။ မီးခိုးနဲ႔ ျမဴေတြကလည္း အလင္းေရာင္ကို ျဖန္႔ႀကဲသြားၿပီး ေနအေရာင္ကို လိေမၼာ္ေရာင္ သို႔မဟုတ္ အနီေရာင္ ပိုမိုသန္းေစပံု ေပၚႏိုင္ပါတယ္။ ေနဟာ မိုးကုပ္စက္ဝိုင္းနဲ႔ နီးကပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ အလားတူသက္ေရာက္မႈက လကိုလည္း လိေမၼာ္ေရာင္ သို႔မဟုတ္ အနီေရာင္ ပိုမိုသန္းေစပံုေပၚၿပီးေတာ့ ေနဟာ ေကာင္းကင္အျမင့္မွာ ႐ွိတဲ့အခ်ိန္မွာ ပိုဝါပံုေပၚမယ္ ဒါမွမဟုတ္ ပိုျဖဴတဲ့ပံုေပၚပါတယ္။

ေနရဲ႕ ႐ုပ္ပံုေတြက ဘာေၾကာင့္ အဝါေရာင္ပံုေပၚေနရတာလဲ?

ေနရဲ႕ NASA ပံုတစ္ပံု ဒါမွမဟုတ္ အေဝးၾကည့္မွန္ေျပာင္းတစ္ခုခုကေန ႐ိုက္ထားတဲ့ ဓာတ္ပံုတစ္ပံုကို ၾကည့္လိုက္ရင္ အမ်ားအားျဖင့္ မမွန္ကန္တဲ့ အေရာင္ကို ေတြ႕ျမင္ရတတ္ပါတယ္။ ရင္းႏွီးကြ်မ္းဝင္မႈ ႐ွိတာေၾကာင့္ ႐ုပ္ပံုအတြက္ ေရြးခ်ယ္တဲ့ အေရာင္က အဝါေရာင္ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ တစ္ခါတရံ အစိမ္းေရာင္ အေရာင္စစ္မွန္ျပားကေနတဆင့္ ႐ိုက္ထားတဲ့ ဓာတ္ပံုေတြက လက္႐ွိအေနအထားအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လူသားမ်ားရဲ႕ မ်က္လံုးမ်ားဟာ အစိမ္းေရာင္အလင္းအေပၚမွာ ထင္ဟပ္အတံု႔ျပန္အလြယ္ဆံုးျဖစ္ၿပီးေတာ့ အေသးစိတ္ကို ခြဲျခားသိျမင္ႏိုင္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ကမ႓ာၿဂိဳဟ္ကေန ေနကိုၾကည့္ဖို႔ ၾကားေနသိပ္သည္းဆ အေရာင္စစ္မွန္ျပားကို အသံုးျပဳ၍ျဖစ္ေစ၊ အေဝးၾကည့္မွန္ေျပာင္းအတြက္ အကာအကြယ္ေပးတဲ့ အေရာင္စစ္မွန္ျပားတစ္ခုကို အသံုးျပဳ၍ျဖစ္ေစ ေနၾကတ္ျခင္းကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ လႈိင္းအလ်ားကို မေျပာင္းလဲဘဲနဲ႔ သင့္မ်က္လံုးဆီကို ေရာက္႐ွိတဲ့ အလင္းပမာဏကို ေလွ်ာ့ခ်တာေၾကာင့္ ေနက အဝါေရာင္ပံုေပၚေနပါလိမ့္မယ္။

ဒါေပမဲ့ အာကာသထဲမွာ ဒီအေရာင္စစ္မွန္ျပားကိုပဲ အသံုးျပဳၿပီး ႐ုပ္ပံုကို ပိုမိုလွပေအာင္ ျပဳလုပ္လို႔မရပါဘူး။ အျဖဴေရာင္ ေနမင္းႀကီးကိုသာ သင္ေတြ႕ျမင္ရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Ref : Knowledge : Why Is the Sun Yellow?

Htet Htet Tin Zar (႐ိုးရာေလး)