သုညတစ္လုံးရဲ႕ ရာဇဝင္

ပစၥည္းေတြကို ေရတြက္တဲ့ အခါမွာ တစ္ခု၊ ႏွစ္ခု စသည္ျဖင့္ တစ္ကပဲ စၿပီး ေရတြက္ေလ့ ရွိတာမို႔ လက္ေတြ႔ပိုင္းမွာ သုည ကို ထည့္မစဥ္းစားျဖစ္သေလာက္ပါပဲ။

ဒါေပမဲ့ သခ်ၤာဘာသာရပ္နယ္ပယ္မွာေတာ့ သုည ဟာ အေရးပါတဲ့ ကိန္းဂဏန္းတစ္လုံးပါ။


သမိုင္းမွာ သုည ဘယ္လို ျဖစ္ေပၚလာသလဲ ဆိုတာ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ သုညအေၾကာင္းေတြးမိဖို႔ ေတာ္ေတာ္ခက္ခဲတာကို ေတြ႕ရမယ္။ တကယ္မရွိတဲ့ အရာတစ္ခု ၊ လက္ေတြ႔အျပင္မွာ မရွိတဲ့ မရွိျခင္း သေဘာတရားတစ္ရက္ ကို ဘယ္လို ဉာဏ္ႀကီးရွင္ေတြကမ်ား စဥ္းစားမိတာ ျဖစ္ႏိုင္မလဲ။


အိႏၵိယ လူမ်ိဳးေတြကေတာ့ သုည ကို သူတို႔ရဲ႕ ေရွးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အၾကာက ပညာရွင္ေတြက စတင္ တီထြင္ခဲ့တာပါလို႔ မွတ္ယူထားၾကပါတယ္။ အဲဒီ အတြက္ ဂုဏ္လည္း ယူၾကပါတယ္။ သူတို႔က စၿပီး သုည ဆိုတဲ့ ကိန္းဂဏန္းကို စတင္တီထြင္တယ္လို႔ သက္ေသျပစရာ အေထာက္အထား အခိုင္အမာ မရွိေပမယ့္  အိ္ႏၵိယမွာ ထြန္းကားခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဘာသာ ၊ ဟိႏၵဴဘာသာ တို႔မွာ မရွိျခင္း (နတၳိ) သေဘာတရား အယူအဆေတြ ပါဝင္တာမို႔ အိႏၵိယပညာရွင္ေတြက သုညကို တီထြင္တယ္ဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႔ ဒ႑ာရီဆန္ဆန္ မွတ္တမ္းေတြကေတာ့ အိႏၵိယလူမ်ိဳး ပညာရွင္ အရိယာဘာတ (Aryabhata) [ပုံထဲက ပုဂၢိဳလ္ ]  က သုညကို စတင္တီထြင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ တစ္ဖက္ကလည္း မာယာလူမ်ိဳး အပါအဝင္ တျခားကမၻာ့ေရွးေဟာင္း လူမ်ိဳးစုေတြမွာလည္း သုည ကို အသုံးျပဳခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအေထာက္အထားေတြ ရွိေနတာမို႔ ဘယ္သူက အေစာဆုံးတီထြင္ အသုံးျပဳခဲ့သလဲ ဆိုတာ ေျပာဖို႔ခက္ေနပါေသးတယ္။


လာမယ့္ ဧၿပီလထဲမွာေတာ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံ နယူးေဒလီ ၿမိဳ႔မွာ “ Camp Zero” လို႔ ေခၚတဲ့ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုပြဲတစ္ခုကို ျပဳလုပ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီပြဲကို ပညာရွင္ေတြ အမ်ားအျပားဖိတ္ေခၚၿပီး သုည ဘယ္လုိျဖစ္လာသလဲ ၊ ဘယ္လို အေတြးအေခၚ ေနာက္ခံအေျခအေနေတြက တဆင့္ သုညကို တီထြင္ျဖစ္ခဲ့ၾကသလဲ ဆိုတာ အေပၚ သုံးရက္တိုင္တိုင္ ေဆြးေႏြးျငင္းခုံၾက၊ အေထာက္အထားေတြ ၊ အယူအဆေတြ ႏွၤီးေႏွာဖလွယ္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီပြဲကေနၿပီး သုညနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းအခိုင္အမာတစ္ခုကို အၿပီးသတ္ သတ္မွတ္ေပးထားႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။


Ref: The Washington Post: “Indians are certain they invented the zero. But can they prove it?“


ေက်ာ္သန္႔ (ရိုးရာေလး)