အုတ္က်စ္ေက်ာ္ေအး မႏၱေလးမွ လည္ပတ္စရာမ်ား

အုတ္က်စ္ေက်ာ္ေအး ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ မႏၱေလးျမိဳ႕တည္ႏွစ္ (သကၠရာဇ္၁၂၂၁) ကို ရည္ညႊန္းထားတာပါ။ ခရစ္ႏွစ္က ၁၈၅၇ခုႏွစ္။

/* ခရီးလမ္းေၾကာင္း */

ရန္ကုန္ကေန မႏၱေလးကို အျမန္လမ္းအတိုင္း သြားမယ္ဆိုရင္ ၈နာရီပတ္လည္ေလာက္ ၾကာပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိန္အမ်ားၾကီး မေပးခ်င္ရင္ေတာ့ ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းလိုင္းေတြ မ်ားမ်ားစားစားရိွပါတယ္။ MAI, Air KBZ, Yangon Airways,... စသည္ျဖင့္ေပါ့။ ၾကာခ်ိန္ကေတာ့ ၁နာရီ မိနစ္၂၀ပတ္လည္။ အခ်ိန္ကုန္ သက္သာျပီး သက္ေတာင့္သက္သာ ရိွေပမယ့္ ခရီးစားရိတ္က ေတာ္ေတာ္ေလး ကြာဟသြားတယ္။ ရထားနဲ႔ သြားမယ္ဆိုရင္ ၁၆နာရီနဲ႔ ၁၈နာရီၾကား ၾကာတတ္တယ္လို႔ သိရတယ္။ တစ္ခါမွေတာ့ ရထားနဲ႔ မသြားဖူးေသးဘူး။

သည္တစ္ေခါက္ မဟာမုနိရုပ္ရွင္ေတာ္ကို ေရာက္တဲ့အခ်ိန္က ရုပ္ရွင္ေတာ္ မ်က္ႏွာသစ္ခ်ိန္နဲ႔ သြားတိုက္တယ္။ မနက္၅နာရီေလာက္ဆိုေပမယ့္ အလင္းေတာင္ ေကာင္းေကာင္း မထြက္ေသးဘူး။ ဘုရားဖူးေတြနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး စည္ကားေနျပီ။ က်က်နနဘုရားရိွခိုးျပီး ရင္ျပင္ကို တစ္ပတ္ပတ္တာ လူေတြတန္းစီေနတာ ျမင္တာနဲ႔ ဘာမွန္းညာမွန္း မသိေသးဘူး... ဝင္တန္းစီမိျပီး ျဖစ္ေနျပီ။ ကိုယ့္ေရွ႕ကလူကို စနည္းနာၾကည့္ေတာ့ ရုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ကို မ်က္ႏွာသစ္ေတာ္ေရ အေနနဲ႔ အသံုးျပဳထားတဲ့ အေမႊးနံ႔သာအရည္ေတြ ေဝေနမွန္း သိေတာ့တယ္။ ကိုယ့္မိတ္ေဆြေတြ သြားရင္လည္း လိုခ်င္ရင္ ဝင္တန္းစီလို႔ရေၾကာင္း ၾကားျဖတ္ သတင္းပါးလိုက္တယ္ေနာ့္။ ျပီးေတာ့ မန္းျမိဳ႕ေတာ္ကေဖးမွာ မႏၱေလးမုန္႔တီေလးဘာေလး ဝင္စားေပါ့။

/* သြားျဖစ္တဲ့ေနရာေလးေတြ */

မႏၱေလးမဟာမုနိရုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္

ေတာင္သမန္အင္းနဲ႔ ဦးပိန္တံတား

ျမနန္းစံေက်ာ္ေရႊနန္းေတာ္

ဆန္းျပားလွတဲ့ ရုပ္ၾကြပန္းပုလက္ရာမ်ားႏွင့္ ေရႊေက်ာင္း

ကမၻာ့အၾကီးဆံုးစာအုပ္ၾကီးအျဖစ္ ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္စားရင္ဝင္ ကုသိုလ္ေတာ္ဘုရား

မႏၱေလးေက်ာက္စိမ္းဘုရား

/* ကမၻာ့အၾကီးဆံုးစာအုပ္ၾကီး */

စာအုပ္ၾကီးလို႔ ဆိုကတည္းက ပ်င္းစရာေကာင္းတယ္လို႔ ထင္ေကာင္းထင္သြားၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ေကာက္ခ်က္ခ် မေစာပါနဲ႔အံုးေလ။ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းထဲ ဝင္ဖို႔ဆိုတာ ေတာ္ရံုတန္ရံု ဇာတ္ေၾကာင္း ခိုင္မာရံုေလာက္နဲ႔ မရဘူးဆိုတာ ရိပ္မိၾကမွပါ။ ျပီးေတာ့ မင္းကြန္းဆရာေတာ္ဘုရား၊ မင္းတုန္းမင္းၾကီး၊ ပဥၥမသဂၤါယနာတင္ပြဲ၊ ကမၻာ့အၾကီးဆံုစာအုပ္ ဒါေတြရဲ႕ ဆက္စပ္မႈက ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအတြက္ မွတ္ကိုမွတ္သားထားသင့္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ မဟုတ္ပါေလာ။ ေစတီရဲ႕ ေနာက္ထပ္ဘြဲ႕ေတာ္က ပဥၥမသဂၤါယနာတင္ မဟာေလာကမာရဇိန္ေစတီ တဲ့။ ကုသုိလ္ေတာ္ေစတီကို စျမင္ရတာက အုတ္တံတိုင္းျဖဴေတြရဲ႕ အေနာက္မွာရိွတဲ့ ထံုးျဖဴျဖဴေစတီအတန္းလိုက္ၾကီး။ ျပီးေတာ့မွ ေဆး ဝါ၊ နီ၊ စိမ္း ေတြနဲ႔ ခ်ယ္သထားတဲ့ မုခ္ျပသာဒ္တံခါးေပါက္ေတြ။ အလယ္မွာ ေရႊေရာင္တဝင္းဝင္းနဲ႔ ေစတီတစ္ဆူရိွျပီး အဲ့သည့္ေစတီကို ထံုးသဃၤန္းကပ္ထားတဲ့ ေစတီငယ္ေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာနဲ႔ ေလးဘက္ေလးတန္ကေန စတုရန္းသ႑ာန္ ဝန္းရံထားပံု တည္ထားတယ္။

ကမၻာ့အၾကီးဆံုးစာအုပ္ၾကီးရဲ႕ စာမ်က္ႏွာေတြကို ထံုးျဖဴျဖဴေစတီငယ္ေတြထဲမွာ တစ္ရြက္ခ်င္းစီ ဌာပနာထည့္ထားတယ္။ စာရြက္အသားက ထူထဲလွတဲ့ စက်င္ေက်ာက္သားအတိေပါ့။ စက်င္ေက်ာက္သားေပၚမွာ ဗုဒၶစာေပေတြကို ညီညလွပစြာ ေက်ာက္ထပ္အကၡရာ တင္ထားပံုကို သံတိုင္ေတြၾကားကေန အေသးစိတ္ ေလ့လာၾကည့္ရႈႏိုင္တယ္။ ေက်ာက္စာေတြ မေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္၊ မပ်က္စီးေအာင္ သံတိုင္းေတြနဲ႔ ကာရံျပီး ထိန္းသိမ္းထားရတာကိုး။ ေက်ာက္စာခ်ပ္ စုစုေပါင္း ၇၃၀ခ်ပ္ရိွတယ္။ ပိုျပီး အေသးစိတ္ ခြဲျခမ္းျပရမယ္ဆိုရင္ ဝိနည္းေက်ာက္စာ ၁၁၁ခ်ပ္၊ အဘိဓမၼာေက်ာက္စာ ၂၀၈ခ်ပ္၊ သုတၱန္ေက်ာက္စာ ၄၁၀ခ်ပ္ နဲ႔ မင္းတုန္းမင္းရဲ႕ ကုသိုလ္ေတာ္စာရင္းေက်ာက္စာက ၁ခ်ပ္ စီ ျဖစ္တယ္။ ေက်ာက္ခ်ပ္တစ္ခ်ပ္ခ်င္းစီမွာေရာ၊ ထံုးေစတီငယ္ တစ္ဆူခ်င္းစီမွာေရာ နံပါတ္စဥ္ေတြ တပ္ထားေတာ့ မေရာေတာ့ဘူးေပါ့။ သမိုင္းေၾကာင္း၊ ဗိသုကာေတြ ေလ့လာရံုတင္ မကဘူး၊ ဓာတ္ပံုလွလွေလးရိုက္ရင္လည္း ပံုထြက္သိပ္ေကာင္းပါတယ္လို႔။

/* သမိုင္းတန္းဖိုး သိပ္ကိုၾကီးမားတဲ့ ေရႊေက်ာင္း */

တည္ေနရာက ေအာင္ေျမသာစံျမိဳ႕နယ္၊ ေဒါနဘြားရပ္ကြက္မွာပါ။ ေရႊေက်ာင္းအေရွ႕မွာ ဗုဒၶတကၠလိုလ္ၾကီး တစ္ခုရိွတယ္။ သမိုင္းေၾကာင္းကို ျပန္လိုက္ရမယ္ဆိုရင္ ျမနန္းစံေက်ာင္ေရႊနန္းေတာ္ဝန္းထဲက မွန္နန္းေဆာင္ရဲ႕ ေျမာက္ဘက္အရပ္မွာ နန္းေဆာင္တစ္ေဆာင္ ရိွခဲ့တယ္။ မင္းတုန္းမင္း စံျမန္းရာအေဆာင္ဆိုလည္း မမွားဘူး။ ၁-၁၀-၁၈၇၈မွာ မင္းတုန္းမင္းၾကီး နတ္ရြာစံေတာ့ ေနာက္တက္တဲ့မင္း ျဖစ္တဲ့ သီေပါမင္းက ဖခင္မင္းတုန္းမင္း နတ္ရြာစံခဲ့တဲ့ နန္းေဆာင္ရယ္၊ စႏုေဆာင္ရယ္ကို ၁၃ရက္ေန႔မွာ ျဖဳတ္သိမ္းလိုက္တယ္။ ၃၁-၁၀-၁၈၈၃ခုေရာက္မွ အခုေရႊေက်ာင္း ရိွေနတဲ့ေနရာမွာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲေဆာက္လုပ္ လွဴဒါန္းခဲ့တယ္။ ၁၉ရာစု ကုန္းေဘာင္ေခတ္က ျမန္မာမႈဗိသုကာလက္ရာေတြကို အစြမ္းကုန္ အသံုးျပဳထားျပီး ထိုေခတ္က ေငြဒဂၤါး တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းက်ပ္ ကုန္က်ခဲ့တယ္။ နန္းေတာ္ကေန လာတဲ့ေက်ာင္းမို႔လို႔ ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္းလို႔ နာမည္ေပးေပမယ့္ ေက်ာင္းေတာ္အတြင္းအျပင္တစ္ခုလံုးကို ေရႊပိန္းခ်ထားတဲ့အတြက္ ေရႊေက်ာင္းလို႔ လူသိမ်ားလာတယ္။

ေရႊေက်ာင္းတစ္ခုလံုး အတြင္းအျပင္ ေနရာလပ္မက်န္ ဗိသုကာပညာရပ္ကို အခမ္းနားဆံုး အသံုးျပဳထားတယ္။ ျခဴပန္း၊ ျခဴႏြယ္၊ အေျပာက္အမြမ္း၊ ရုပ္လံုးရုပ္ၾကြ၊ နံရံကပ္ရုပ္ၾကြ၊ ဇာတ္ၾကီးဆယ္ဘြဲ႕ထြင္းရုပ္ၾကြေတြနဲ႔ ကိန္းၾကီးခမ္းၾကီး ႏိုင္လွတယ္။ ကို္ယ္အတြက္ တအံ့တၾသအျဖစ္ရဆံုးကေတာ့ ေက်ာင္းထဲက ကြန္းစင္တိုင္ေျခမွာ ထြင္းထားတဲ့ ဇာတ္ၾကီးဆယ္ဘြဲ႕ရုပ္ၾကြေတြပဲ။ တိုင္ေျခတစ္ခုစီမွာ ဇာတ္တစ္ခုစီ ထြင္းထားတာ။ ဘယ္လိုျမင္ေအာင္ေျပာရမလဲဆိုရင္ ေဝႆႏၱရာဇာတ္ေတာ္ ရုပ္လံုးရုပ္ၾကြမွာဆိုရင္ -

  • ပုဏၰားတို႔က ေဝႆႏၱရာမင္းၾကီးထံမွာ မဂၤလာဆင္ျဖဴ အလွဴခံဟန္၊ (အလယ္တိုင္ရဲ႕ ပထမအတန္း ညာဘက္ကပံု)
  • ေဝႆႏၱရာမင္းၾကီးက ပုဏၰားေတြကို မဂၤလာဆင္ျဖဴေတာ္ အလွဴေပးလိုက္လို႔ ပုဏၰားေတြေပ်ာ္ျပီး ဆင္စီးသြားဟန္၊ (အလယ္တိုင္ရဲ႕ ပထမအတန္း ညာဘက္ ဒုတိယေျမာက္ပံု)
  • မဂၤလာဆင္ျဖဴလွဴလိုက္လို႔ တိုင္းသူျပည္သားေတြ မေက်မနပ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ မင္းၾကီးက မိဖုရားနဲ႔ သားသမီးကို ျမင္းရထားေပၚတင္ျပီး ေတာသို႔ထြက္ဟန္၊ (အလယ္တိုင္ရဲ႕ ပထမအတန္း ဘယ္ဘယ္ပံု)
  • ေတာထဲမွာ အစာရွာထြက္တဲ့ မိဖုရားကို နတ္သားသံုးပါးက ျခေသၤ့၊ က်ား၊ က်ားသစ္အသြင္ ဖန္တီးျပီး အိမ္အျပန္ေနာက္က်ေအာင္ ဟန္႔တားဟန္၊ (ဒုတိယအတန္း ညာဘက္ကပံု)
  • သားနဲ႔သမီးကို အခိုင္းအေစအျဖစ္ အလွဴလာခံတဲ့ ပုဏၰားကို ေၾကကြဲစြာ လွဴဒါန္းလိုက္ဟန္၊ (ဒုတိယအတန္း ဘယ္ဘက္ကပံု)

စတဲ့ ဘုရားေလာင္းတို႔ က်င့္ၾကံရတဲ့ စြန္႔ျခင္းငါးပါးထဲက သား၊ သမီးရတနာကို စြန္႔ျခင္း ပါရီမီျဖည့္က်င့္ပံုကို ထြင္းထုထားတာကို ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။

/* သတိျပဳစရာေလးေတြ */

ယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမျဖစ္လို႔ အခ်ိဳ႕ေနရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အတို၊ အျပတ္ေတြ နဲ႔ ဝတ္ေရာက္ခြင့္ ပိတ္ထားတတ္ပါတယ္။ ဝတ္ခ်င္သပဆိုရင္၊ ဝင္လဲဝင္ၾကည့္ခ်င္သပဆိုရင္ ခါးကေနပတ္ျပီး ဝတ္လို႔ရတဲ့ ပိတ္စမ်ိဳးေလးတစ္စေလာက္ေတာ့ ေဆာင္ထားသင့္ပါတယ္။ ျမင့္ျမင့္ခင္ထံုးမုန္႔ဆိုင္ေတြမွာ လူအင္မတန္က်တဲ့အတြက္ ခါးပိုက္ႏိႈက္ သတိထားဖုိ႔ စာေတြ ကပ္ထားတာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ကားေကာ၊ ဆိုင္ကယ္ပါ မ်ားတဲ့အတြက္ လမ္းကူးရင္ သတိထားျပီး ကူးၾကပါလို႔။ ေတာင္တမန္အင္းဘက္မွာ အမိႈက္ခ်ျခင္း သည္းခံပါေလ။

Chan Myae Ei (ရိုးရာေလး)
#travellerchan